نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
دانش آموخته دکتری جامعه الزهرا،قم ، ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسنده [English]
The fulfillment of marital duties, as one of the obligations of the wife, is explicitly stated in both Islamic jurisprudence (fiqh) and the Iranian Civil Code. The impossibility of performing two obligations at the same time and in the same place gives rise to a conflict (tazāhum). Accordingly, where, in practice, the performance of marital duties becomes incompatible with the wife’s employment, such a conflict arises. Legal obligations deriving either directly from statutory law or from contract likewise constitute duties imposed upon the wife, depending on her circumstances, and may require action or abstention from action.
In cases such as the statutory obligation of full-time employment during the COVID-19 period for nurses, where compliance with the legal requirement is, in practice, incompatible with the performance of marital duties, a conflict emerges. In such situations, the interpreter of the law on the one hand, and the judge on the other, are required to resolve this conflict. The central focus of this article, however, is the conflict arising from the absence of an employment stipulation. This article examines the instances of such conflict—which naturally manifest within the sphere of family law—and proposes appropriate solutions based on the Iranian Civil Code and Imami (Jaʿfari) jurisprudence.
کلیدواژهها [English]
عدم امکان انجام دو تکلیف در زمان و مکان واحد، منجر به تزاحم میشود. اگر در مقام عمل، امکان ایفای وظایف زناشویی با اشتغال زوجه منافات پیدا کند، تزاحم رخ نموده است. هرچند در برخی موارد تزاحم حقیقی مستقر نیست، بااینحال در مواردی همچون مأموریتهای کاری زوجه، الزامات قانونی همانند پرستاران در شرایط اضطراری و الزامات ناشی از قرارداد، استقرار تزاحم را ناگزیر میسازد. اشتغال زوجه گاه مسبوق به شرط و گاه عدم شرط اشتغال است. اگر این اشتغال مسبوق به شرط اشتغال باشد، با توجه به قاعده «المومنون عند شروطهم» مرد نمیتواند مانع از اشتغال زوجه شود. اما اگر مسبوق به شرط نباشد، ممکن است این اشتغال پیش از ازدواج و ممکن است پس از ازدواج باشد. بر اساس مبنای غیر مشهور فقیهان که مورد تأیید نگارندگان در این مقاله است، در صورت عدم منافات اشتغال زوجه با وظایف زوجیت، شوهر به هیچوجه نمیتواند مانع از اشتغال گردد و در صورت تزاحم با تکالیف زناشویی، اگر سلب حق به صورت کلی باشد، کاشف از فساد قرارداد از ابتدا است. اگر با تمکین نیز تزاحم نمود، با توجه به تقدم اجاره بر نکاح، شوهر نمیتواند مانع از اشتغال زوجه گردد. در صورتی که اشتغال پس از عقد نکاح و تزاحم با وظایف زوجیت نداشته باشد، شوهر نمیتواند مانع از اشتغال زوجه گردد و در صورتی که با ایفای وظایف زوجیت متزاحم باشد، شوهر در هر حال میتواند با اشتغال زوجه مخالفت نماید. بنابراین در مثال الزام به حضور حداکثری پرستاران در زمان کرونا، اگر اشتغال زوجه پیش از عقد نکاح بوده است و زوجه در سنی نیست که عدم تمکین منجر به از دست رفتن قدرت باروری وی گردد، عدم ایفای وظایف زناشویی، نشوز محسوب نمیگردد. اما اگر زوجه پس از عقد ازدواج اقدام به اشتغال نموده است و سپس حالت اضطراری کرونا ایجاد شده است، در این موارد شوهر میتواند مطلقاً چه در صورت منافات با فرزندآوری و چه در صورت تزاحم با تمکین، زوجه را از اشتغال منع نماید و اشتغال پسینی زوجه، نشوز محسوب میشود. بدیهی است موارد فوق، همه در فرض عدم وجود شرط اشتغال ضمن عقد نکاح است.
)