نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
استادیار گروه حقوق، دانشگاه بین المللی المصطفی، قم، ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسنده [English]
Polygamy refers to having more than one spouse. When this term is associated with marriage, it denotes having more than one wife. Islamic law has restricted polygamy to two conditions: first, observing justice among wives, and second, having the financial capability to provide for the maintenance and management of the women under one’s care. Islamic jurists unanimously agree on the permissibility and legitimacy of polygamy. This phenomenon has positive aspects, including the realization of religious benefits, the formation of a family filled with affection and mercy, addressing the need for population growth, and alleviating certain social problems. However, the application of polygamy comes with challenges, such as injustice and discrimination among wives, financial incapacity, and psychological distress in children.There is no uniform stance on polygamy in the personal status laws of Islamic countries. In some Islamic countries, polygamy is entirely prohibited, legally invalid, and punishable by law. In others, marrying more than one woman is not permitted without court approval. Meanwhile, in some Islamic countries, remarriage is allowed under specific conditions. In most Islamic countries, polygamy is accepted based on jurisprudential reasoning and the established practice of Muslims.This study, through the description and analysis of jurisprudential and legal propositions, examines and critiques the aforementioned positions and their arguments. Ultimately, it defends the legitimacy and permissibility of polygamy and its positive impact on family stability, considering it consistent with the explicit meaning of religious texts.
کلیدواژهها [English]
مقاله حاضر با بررسی مسئله تعدد زوجات در چارچوب شریعت اسلامی و قوانین احوال شخصیه کشورهای اسلامی، به تحلیل ابعاد فقهی و حقوقی این پدیده پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که تعدد زوجات در اسلام با شرایط و ضوابط دقیقی همچون رعایت عدالت و ... مجاز شمرده شده است. این حکم نه تنها پاسخگوی نیازهای طبیعی و اجتماعی جوامع اسلامی است، بلکه در صورت رعایت شرایط میتواند به حل معضلاتی مانند حمایت از بیوهزنان و افزایش نسل و کاهش پدیده تجرد کمک کند. بااینحال، پایبندی به عدالت و ضوابط حاکم بر چندهمسری میتواند، ثبات نظام خانواده را افزونتر نماید.
قوانین کشورهای اسلامی در این زمینه متنوع است، برخی مانند تونس و ترکیه آن را ممنوع کردهاند، برخی دیگر مانند عراق و سوریه آن را مشروط به اجازه دادگاه دانستهاند و برخی مانند ایران و مصر با وضع شرایطی خاص آن را مجاز شمردهاند.
درنهایت، این مقاله با تأکید بر ضرورت رعایت موازین شرعی و اخلاقی در اجرای تعدد زوجات پیشنهاد میکند که قوانین مربوطه به گونهای اصلاح شوند که از سوءاستفادهها جلوگیری کرده و حقوق تمامی اعضای خانواده را تضمین کنند. همچنین، به دیدگاههای انتقادی و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش آثار منفی این پدیده، در راستای تحقق تعادل بیشتر در نظام خانواده و جامعه توجه نمایند.
بهعلاوه، پیشنهاد میگردد، تعدد زوجات در چارچوب مقررات اسلامی و با رعایت شروط زیر جایز است:
اقتضای مصلحت فردی و اجتماعی؛
رعایت عدالت.
همچنین ضروری است ضمانتهای اجرایی و مجازاتهای قانونی برای موارد تخلّف از این شرایط پیشبینی شود تا از سوءاستفاده و تضییع حقوق زنان جلوگیری گردد. این رویکرد در عین حفظ اصول فقهی، تضمینکننده حقوق انسانی و اجتماعی تمامی طرفین است.
)